Quạt thông gió công nghiệp bị ồn? Nguyên nhân và cách giảm tiếng ồn

Tiếng ồn bất thường từ hệ thống thông gió có thể xuất phát từ quạt, động cơ, rung truyền qua bệ đỡ, dòng khí trong ống hoặc miệng gió. Trước khi thay quạt hay lắp vật liệu tiêu âm, cần xác định tiếng ồn xuất hiện ở đâu, xảy ra trong chế độ nào và có đi kèm rung hoặc suy giảm lưu lượng hay không.

Phân biệt tiếng ồn quạt và tiếng ồn luồng khí

Tiếng ù hoặc rung thường liên quan đến bộ truyền động, cánh quạt, ổ bi, bệ đỡ hoặc mất cân bằng. Tiếng rít, huýt gió có thể hình thành tại van tiết lưu, khe hẹp, lưới hoặc đoạn ống có vận tốc quá cao. Tiếng vọng trong ống lại có thể truyền xa khỏi vị trí phát sinh, khiến nguồn nghe được khác với nơi cần xử lý.

Những nguyên nhân thường gặp

Rung cơ học hoặc lắp đặt chưa chắc chắn

Bệ quạt lỏng, cao su chống rung xuống cấp, khớp nối lệch hoặc ống gió truyền lực trực tiếp sang kết cấu có thể khuếch đại rung. Cần kiểm tra liên kết, đồng tâm trục, cánh quạt bám bẩn và tình trạng ổ bi. Việc kiểm tra bên trong thiết bị chỉ được thực hiện sau khi cô lập nguồn điện và tuân thủ quy trình khóa, treo thẻ an toàn.

Tốc độ và điểm làm việc chưa phù hợp

Quạt chạy ở tốc độ cao hoặc làm việc lệch khỏi vùng hiệu quả có thể gây ồn và tiêu thụ điện nhiều hơn. Không nên tự ý tăng tốc độ để bù cho lưu lượng thiếu khi chưa kiểm tra lọc bẩn, van đóng, ống tắc hoặc rò khí. Những nguyên nhân này có thể làm tăng trở lực nhưng tăng tốc lại đẩy tiếng ồn lên cao.

Vận tốc gió cao tại cửa hoặc chỗ thắt

Miệng gió nhỏ, chuyển tiết diện đột ngột, van đóng quá mức và cút gấp gần quạt gây nhiễu dòng khí. Tiếng gió có thể giảm khi cân chỉnh nhánh, tăng diện tích thông thoáng hoặc thiết kế lại đoạn ống. Bọc tiêu âm không giải quyết được điểm nghẽn và có thể khiến hệ thống thiếu lưu lượng nếu chọn sai vật liệu hoặc cách bố trí.

Quy trình kiểm tra và khắc phục

1. Ghi lại vị trí, thời điểm, chế độ quạt và đặc điểm tiếng ồn.
2. Kiểm tra trực quan bệ đỡ, khớp nối, tấm che và tình trạng vệ sinh khi thiết bị đã được cô lập an toàn.
3. Đo mức ồn ở vị trí người làm việc và gần thiết bị, đồng thời ghi nhận rung nếu có dụng cụ phù hợp.
4. Kiểm tra lưu lượng, áp suất, van gió, bộ lọc và các đoạn ống có trở lực bất thường.
5. Thực hiện từng thay đổi một rồi đo lại để biết biện pháp nào có tác dụng.

Giảm ồn nhưng vẫn bảo đảm hiệu suất

Có thể cân nhắc đệm chống rung đúng tải, khớp nối mềm, bệ cách ly, giảm thanh hoặc thay đổi vị trí thiết bị sau khi phân tích nguyên nhân. Giảm tốc độ bằng biến tần chỉ phù hợp khi quạt và quy trình cho phép. Mọi giải pháp cần đối chiếu với lưu lượng cần thiết, khả năng tản nhiệt động cơ, vệ sinh và yêu cầu an toàn tại nơi làm việc.

Câu hỏi thường gặp

Có nên bọc vật liệu cách âm quanh quạt?

Chỉ nên thực hiện sau khi kiểm tra thông gió làm mát động cơ, khoảng bảo trì, chống cháy và loại tiếng ồn. Bọc kín không đúng cách có thể gây quá nhiệt thiết bị.

Quạt mới lắp đã ồn thì cần kiểm tra gì?

Kiểm tra hướng quay, cân bằng, bệ đỡ, khớp nối, tốc độ, kích thước cửa nối ống và điểm làm việc. Nên ghi nhận tình trạng ban đầu để đối chiếu với thông số thiết kế và nghiệm thu.